Trochę o Stanisławie Witkiewiczu - twórcy stylu zakopiańskiego

Stanisław Witkiewicz (1851-1915) był malarzem, architektem, pisarzem, a także teoretykiem i krytykiem sztuki. Po studiach artystycznych osiadł w Zakopanem - gdzie zafascynowany góralską sztuką ludową - stworzył podstawy stylu zakopiańskiego, który to czerpał wzory ze sztuki i budownictwa górali tatrzańskich, którzy pomagali Witkiewiczowi w projektowaniu m.in willi pod Jedlami w Zakopanem czy też kaplicy w Jaszczurówce. W uznaniu zasług dla Zakopanego przyznano mu tytuł honorowego obywatela miasta.

Portret Stanisława Witkiewicza

 

Willa pod Jedlami w Zakopanym

Styl zakopiański a architekturze został wprowadzony przez Stanisława Witkiewicza w latach 90. XIX wieku. Jego podstawą było tradycyjne drewniane budownictwo i sztuka zdobnicza górali podhalańskich. Budynki w tym stylu cechowały się między innymi spadzistym dachem, krytym gontem (drewnianymi deseczkami), wysoką podmurówką z kamienia, odkrytą werandą, różnorodnymi ozdobami umieszczanymi wokół okien i drzwi. Witkiewicz chciał z jednej strony ocalić od zatarcia i obcych wpływów oryginalne cechy sztuki Podhala, z drugiej zaś strony - stworzyć na ich podstawie styl o charakterze narodowym. W stylu zakopiańskim wykonywano również meble, sprzęty gospodarcze, ubiory, wyroby z porcelany, instrumenty muzyczne i pamiątki. Elementy kultury górali przenikały także do twórczości kompozytorów i pisarzy. W szerszym pojęciu styl zakopiański obejmuje wszystkie przejawy przenikania ludowej sztuki Podhala do kultury ogólnonarodowej.

Kaplica Najświętszego Serca Jezusa na Jaszczurówce